مقدمه: سلول های بنیادی مزانشیمی مغز استخوان سلول هایی چندتوان هستند که توانایی تمایز به انواع رده های سلولی از جمله سلول های عصبی را دارند. این سلول ها در شرایط کشت به سرعت رشد می کنند. در این مطالعه اثر غلظت های مختلف مورفین در حضور استوروسپورین بر میزان زنده ماندن و مورفولوژی عصبی سلول های بنیادی مزانشیمی مغز استخوان موش بررسی شده است.مواد و روش ها: سلول های بنیادی مزانشیمی مغز استخوان از ران و درشت نی موش نژاد NMRI جداسازی شده و در محیط کشت DMEM همراه با 10% سرم FBS کشت داده شدند. برای بررسی اثرات مورفین بر روی سلول های عصبی تمایز یافته با استوروسپورین، سلول های کشت داده شده پس از اولین پاساژ در محیط تیماری شامل استوروسپورین با غلظت 214 نانو مولار همراه با غلظت های 10-12, 10-10, 10-8, 10-6, 10-4 مولار مورفین (به ترتیب تیمارهای V, IV, III, II, I) قرار گرفتند. سلول های کشت شده بدون مورفین به عنوان کنترل در نظر گرفته شدند. آزمون میزان زنده ماندن سلول ها در تیمارهای مختلف در زمان های 6، 12 و 24 ساعت پس از تیمار اندازه گیری شد. از آزمون آماری آنالیز واریانس یک طرفه برای بررسی تفاوت بین تیمارهای مختلف استفاده شد (P<0.05).یافته ها: پس از گذشت 6 ساعت، میزان زنده ماندن سلولها در گروه های تیمار I و II (98.4 و 98.2 درصد) بیشتر از گروه های III،IV ، V و کنترل (93.2، 3.9، 92.92 و 94.2) بود (p<0.05). پس از گذشت 12 ساعت، میزان زنده ماندن سلولها در گروه های تیمار I و II (93.6 و 94.6 درصد) بیشتر از گروه های III، IV، V و کنترل (89.1، 6.2، 81.89 و 92.9 درصد) بود (p<0.05). پس از گذشت 24 ساعت، میزان زنده ماندن سلولها در گروه های تیمار I و II (89.1 و 89.3 درصد) بیشتر از گروه های III،IV ، V و کنترل (85.2، 3.1، 79.83 و 83.5 درصد) بود (p<0.05) در کشت هایی که با مورفین تیمار شده بودند سلول های شبه عصبی با تنه سلولی و زواید طویل دارای ساختار مخروط رشد انتهایی پس از 4 ساعت قابل شناسایی بود.بحث و نتیجه گیری: نتایج ما پیشنهاد می کند که سلول های بنیادی مزانشیمی مغز استخوان می توانند به سلول های شبه عصبی تمایز یابند. مورفین وابسته به مقدار آن می تواند سبب افزایش پایداری و بقای سلول های تمایز یافته شبه عصبی گردد. بنابراین می توان از مورفین برای بهبود تمایز عصبی سلول های بنیادی مزانشیمی مغز استخوان استفاده کرد.